AKB - Buhar Kazanlari

Buharın, endüstride tercih edilmesinin en önemli sebepleri, çok iyi bir ısı taşıyıcısı olması, ısı transferi özelliklerinin özellikle faz değişiminden dolayı yüksek olması ve iletiminin çok kolay olması ile herhangi bir pompalama sistemine ihtiyaç duymamasıdır. Buhar sadece ısı taşıyıcı özelliğinin dışında bazı proseslerde nemlendirme özellikleri için de kullanılmaktadır.

Peki buhar ihtiyacımızı karşılayacak uygun buhar üretme sistemini nasıl seçeceğiz. Aşağıda bu sorunun cevabını bulmanıza yardımcı olacak bazı bilgileri sunuyoruz.

1- Isıtma Yüzeyi : Kazan veya herhangi bir ısı değiştirici (eşanjör) için temel ölçülendirme kriterlerinden biridir ısıtma yüzeyi. Özellikle kazan alınırken veya seçilirken ısıtma yüzeyi kavramının bilinmesinde müşteri açısından büyük fayda bulunmaktadır. Isıtma yüzeyi esasen kazanın büyüklüğünü ve kapasitesini belirtmekte kullanılır. Isıtma yüzeyi kazan içerisinde sıcak alev ve duman gazlarının ısıtılacak olan su ile temas ettiği yüzeylerin toplam alanı anlamına gelmektedir. Bir kazanın ısıtma yüzeyi ne kadar büyükse kazan kapasitesi de o kadar büyük demektir. Kazandaki ısıtma yüzeyi genel olarak içerisindeki alev duman borularının yüzey alanı, külhan ve cehennemlik ile aynaların sıcak gazlarla temasta olduğu alanlar toplanarak bulunabilir.

2- Buhar Kalitesi : Doymuş buhar içerisinde bulunan su miktarının ölçülmesi amacıyla kullanılan bu tanım şu formülün açılımı olarak 0 ile 1 arasında bir değere tekabül eder. Kalite = Doymuş Buhar Miktarı (kg) / [ Doymuş Buhar + Su miktarı ] (kg). Özellikle kuru buhar istenen proseslerde bu değerin 1 e yakın olması istenir.

4- Kazanlarla ilgili bazı ipuçları : Burada özellikle endüstride yaygın olarak kullanılan alev duman borulu 3 geçişli (skoç tip) kazanlarla ilgili bazı ipuçlarını paylaşmak istiyoruz.
- Katı yakıtlı kazanlarda sabit ızgaralı sistemlerde 1 m2 ızgara yüzeyinden en fazla (1500-2000 kW) enerji alınabilir. Hareketli ve soğutmalı ızgaralı sistemlerde en fazla (3000 kW) enerji alınabilir.
- Katı yakıtlı kazanlar daha büyük ocak hacmine ihtiyaç duyarlar.
- Sıvı veya gaz yakıtlı kazanlarda 1 m2 ısıtma yüzeyinden yaklaşık 35-40 kg buhar elde edilebilmektedir.
- Tasarım parametresi olarak genelde ocak başına 12000 kW değeri (17.000 kg/h buhar) maksimum alınacak değerlerdir. Daha yüksek değerler için birden fazla ocak kullanılmalıdır.
- Külhan et kalınlığı/çapı 22/1800 mm den fazla olamaz.
- Tasarım basıncının işletme basıncının %15 fazlası , emniyet ventili ayar değerlerinin de işletme basıncının %10 fazlası seçilmesi uygundur.
- Hidrostatik basınç değeri işletme basıncının 1,5 katından az olmamalıdır.
- Ocak içerisindeki ısıl genleşmelerin giderilmesi için en uygun yöntem ondüleli külhan kullanılmasıdır.
- Kazanlarda standartlara uygun olarak malzeme seçilmesi şarttır. Yaygın olarak kullanılan boru cinsi dikişli borularda EN 10217 - DIN 17177 normuna, dikişsiz borularda DIN 17175 normuna uygun borulardır. Levha saçlar için HI - HII (P235GH - P265GH - P295GH ve P355GH, erdemir 6341 - 6347 - 6352 kalite saçlar genelde kullanılan malzemelerdir. Bunların yanında fiziksel ve kimyasal özellikleri uygun ve standartların kabul ettiği diğer boru ve saçlarda kullanılabilmektedir.
- Kazanlarda brülörün alev boyu ve çapına uygun ocak ölçüsü olmasına dikkat edilmelidir.

3- F&A 100 C ve Gerçek Buhar Miktarı : Kazanlardan alınan buhar miktarı tanımlanırken F&A 100 C (from and at 100 C) 100 C derecede 1 bar doymuş buhar üretebilme kapasitesi çoğu katalog ve etiket değerlerinde yer almaktadır. Gerçek buhar miktarı ise istenen basınç değerinde gerçekten elde edilebilecek buhar miktarını vermektedir. Örneğin 10,5 bar da 5000 kg/h gerçek buhar üreten bir kazan F&A 100 C de 5870 kg/h buhar üretebilir. Bu tanım endüstride eşdeğer bir birim oluşturmak adına kullanılmaktadır.